Қырғызстан президенті Садыр Жапаров қазақстандық оппозиционер Мұхтар Әблязовпен 2020 жылы болған телефон әңгімесінің мазмұнын жария етті. Оның айтуынша, сол кезде Әблязов Қазақстанда төңкеріс ұйымдастыру мәселесін көтерген. Бұл туралы 24.kg басылымына сілтеме жасаған buginmedia.kz хабарлады.
Телефон әңгімесінде не айтылған?
Садыр Жапаровтың сөзінше, ол Мұхтар Әблязовпен 2020 жылғы қазанға дейін таныс болмаған. Президенттің айтуынша, сол кезде жанында болған Мелис Аспеков Әблязовтың онымен сөйлескісі келетінін айтып, телефонды берген.
Жапаровтың мәлімдеуінше, әңгіме барысында Әблязов Қырғызстандағы саяси өзгерістерді сөз етіп, Қазақстанда да төңкеріс ұйымдастыруға көмектесуді ұсынған.
«Сендер, қырғыздар, жарайсыңдар, үш революция жасадыңдар, ал біз, қазақтар, ештеңе істей алмай жүрміз. Сондықтан сендерден көмек сұраймын. Егер рұқсат берсеңдер, Бішкекке ұшып келіп, сол жерде тұрып, Қазақстанда төңкеріс ұйымдастырамын», — деп Әблязовтың сөзін келтірді Қырғызстан президенті.
Жапаровтың айтуынша, ол бұл ұсынысты қабылдамаған. Ол көрші елдің ішкі саясатына араласқысы келмейтінін және Қазақстанмен қарым-қатынасты бұзуды қаламайтынын айтқан.
Жапаров ақша сұрады деген мәлімдемені жоққа шығарды
Қырғызстан басшысы Әблязовтың одан қаржылай көмек сұрағаны туралы сөздерін де теріске шығарды.
Жапаровтың айтуынша, олардың телефон арқылы сөйлесуі шамамен екі минутқа созылған. Бұл Әблязов айтқан 40 минуттық әңгіме туралы мәліметпен сәйкес келмейді.
«Егер ол осылай айтса, демек, нағыз алаяқ. Мен одан ешқандай ақша сұраған жоқпын», - деді Садыр Жапаров.
Ол сол уақытта Әблязовтан қаржы сұрауға ешқандай қажеттілік болмағанын да атап өтті.
Жапаров неге бұл туралы айтты?
24.kg басылымының хабарлауынша, Қырғызстан президенті бұл мәлімдемені ел билігін сынап жүрген «Шумкар» қозғалысының өкілдеріне қатысты пікір білдірген кезде жасаған. Олардың сынына Мұхтар Әблязов та қосылған.
Жапаров қозғалыс өкілдерінің жарияланымдарын үнемі қадағаламайтынын айтып, олардың айыптауларын негізсіз деп бағалаған. Президенттің сөзінше, ол 2020 жылғы телефон әңгімесінің мән-жайын көпшілік өзі қорытынды жасай алуы үшін баяндаған.
Мұхтар Әблязов туралы не белгілі?
Мұхтар Әблязов - қазақстандық кәсіпкер әрі оппозициялық саясаткер. Ол Қазақстанның энергетика, индустрия және сауда министрі қызметін атқарған, сондай-ақ «БТА Банк» директорлар кеңесінің төрағасы болған.
Әблязовқа «БТА Банктен» шамамен 6 миллиард доллар жымқырды деген айып тағылған.
2012 жылы Ұлыбритания соты оны сотты құрметтемегені үшін 22 айға қамау туралы шешім шығарған. Сот оның активтерін жасырғанын, соттың тыйымдарын бұзғанын және жалған айғақ бергенін анықтаған. Алайда Әблязов Ұлыбританиядан кетіп, бұл жазаны өтемеген.
2017 жылғы маусымда Алматы соты оны «БТА Банк» қаражатын жымқыру және басқа да қаржылық қылмыстар бойынша сырттай 20 жылға бас бостандығынан айырған.
2018 жылғы қарашада Жамбыл облысының соты 2004 жылы қаза тапқан банкир Ержан Тәтішевтің өлімін ұйымдастырды деген айыппен Әблязовқа сырттай өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын тағайындаған.
Мұхтар Әблязов өзіне тағылған айыптарды мойындамайды және қылмыстық қудалауды саяси астары бар деп санайды.
