Бастауыш сыныптарда БЖБ мен ТЖБ болмайды
2026–2027 оқу жылынан бастап 1-4 сынып оқушылары үшін бөлім бойынша жиынтық бағалау (БЖБ) және тоқсан бойынша жиынтық бағалау (ТЖБ) алынып тасталады.
Оның орнына оқушылардың оқу жетістігін бағалауда қалыптастырушы бағалауға басымдық беріледі. 5-11 сыныптарда БЖБ мен ТЖБ жүйесі сақталады.
Оқу-ағарту министрлігінің мәліметінше, бұл өзгеріс бастауыш сынып оқушыларына түсетін бағалау жүктемесін азайтып, олардың білімді түсінуіне көбірек көңіл бөлуге бағытталған.
Мектеп бағдарламасына жасанды интеллект енгізіледі
Жаңа оқу жылынан бастап мектептерде жасанды интеллектке қатысты білім беру мазмұны кеңейеді. 1-4 сыныптардағы «Цифрлық сауаттылық» пәні «Цифрлық сауаттылық және жасанды интеллект» деп аталады. Ал 5-11 сыныптардағы «Информатика» пәні «Информатика және жасанды интеллект» болып өзгереді.
Оқу бағдарламаларына ЖИ бойынша 43 жаңа оқу мақсаты енгізілген. Бастауыш сынып оқушылары цифрлық қауіпсіздік пен жеке деректерді қорғауды үйренсе, 5-9 сыныптарда ЖИ құралдарын дұрыс пайдалану және алынған ақпаратты сыни бағалау дағдыларына назар аударылады. Жоғары сыныптарда машиналық оқыту, нейрондық желілер мен деректерді талдау негіздері қарастырылады.
Мұғалімдерді аттестаттау тәртібі өзгереді
1 қыркүйектен бастап педагогтерді аттестаттаудың жаңа тәсілдері пилоттық режимде енгізіледі. Жоба 2026 жылдың соңына дейін жалғасады. Енді мұғалімнің біліктілік санатын бағалау кезінде тек педагогтердің білімін бағалау тестінің нәтижесі ғана ескерілмейді. Педагогтің кәсіби жетістіктері, жұмыс тәжірибесі, сабақ беру сапасы, оқушылардың жетістіктері және біліктілікті арттыруы сияқты көрсеткіштер де назарға алынады.
Жаңа жүйе «Ұстаз» платформасындағы педагогтің кәсіби цифрлық профиліне негізделеді.
Зейнетақы жинағын басқару мүмкіндігі кеңейеді
Бұл өзгеріс 1 қыркүйекте емес, 7 қыркүйектен бастап қолданылады. Қазақстандықтар міндетті және міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан жинақтарының 100%-на дейін жеке инвестициялық портфельді басқарушыларға бере алады. Бұған дейін мұндай шек 50% болған.
Салымшы қаражатының қанша бөлігін аударуды өзі шешіп, басқарушы компания мен инвестициялық портфельді таңдай алады.
Бұл мүмкіндік міндетті емес. Егер азамат ешқандай өтініш бермесе, оның зейнетақы жинақтары бұрынғыдай БЖЗҚ арқылы Ұлттық банктің басқаруында қала береді.
Ауылдағы баспана кезегіндегілер үйді өздері таңдай алады
Баспанаға мұқтаж азаматтарды мемлекеттік арендалық тұрғын үймен қамтамасыз ету тәртібіне де өзгеріс енгізіледі. Ауылдық елді мекендерде тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтарға өз ауданы аумағындағы қолжетімді арендалық баспананы таңдау мүмкіндігі беріледі.
Алғашқы өтініштерді қабылдау 1-7 қыркүйек аралығында Отбасы банкінің порталы арқылы жүргізіледі. Өтініш беру үшін электронды цифрлық қолтаңба қажет.
Үміткерлерді іріктеу кезінде кезекке тұрған күні, отбасының соңғы алты айдағы табысы, отбасы құрамы және әлеуметтік мәртебесі ескеріледі.
Кейбір азаматтар 15 қыркүйекке дейін декларация тапсыруы керек
Салық төлеушілер үшін де қыркүйек маңызды ай болады. Белгілі бір санаттағы азаматтар 15 қыркүйекке дейін 270.00 нысаны бойынша декларация тапсыруы тиіс.
Олардың қатарында мемлекеттік қызметшілер және оларға теңестірілген тұлғалар, компаниялардың жекелеген басшылары мен құрылтайшылары, банктер мен сақтандыру ұйымдарының ірі қатысушылары, нотариустар, адвокаттар, жеке сот орындаушылары, медиаторлар, цифрлық актив иелері және шетелдегі активтері бар кейбір азаматтар бар.
Декларацияда шетелдегі жылжымайтын мүлік, шетелдік шоттар және заңда көзделген басқа да активтер көрсетіледі.
Бұл ретте 2026 жылдан бастап бұрын 250.00 нысанын тапсырған барлық азаматқа автоматты түрде жыл сайын 270.00 декларациясын тапсыру міндеті қойылмайды. Есептілік тек заңда көрсетілген негіздер болған жағдайда талап етіледі.
Кейбір тауарларға цифрлық таңбалау енгізіледі
1 қыркүйектен бастап бірқатар тауарларға міндетті цифрлық таңбалау талаптары кеңейеді. Атап айтқанда, жаңа өндірілген автомобиль майлары мен кейбір арнайы автомобиль сұйықтықтарына цифрлық таңбалау енгізіледі. Сонымен қатар, биологиялық белсенді қоспаларды таңбалау талабы да күшіне енеді.
Тауарларға Data Matrix коды қойылып, оның қозғалысын өндірушіден немесе импорттаушыдан бастап сатылымға дейін бақылауға мүмкіндік беріледі.
Қыркүйекте базалық мөлшерлемеге қатысты шешім қабылданады
Қазақстан Ұлттық банкі базалық мөлшерлемеге қатысты кезекті шешімін 4 қыркүйекте сағат 12:00-де жариялайды. Маусымдағы соңғы шешім бойынша базалық мөлшерлеме 16,75% деңгейіне дейін төмендетілген болатын. Қыркүйектегі шешім несие мөлшерлемелері мен қаржы нарығына әсер етуі мүмкін.
Қыркүйекте не есте болуы керек?
Осылайша, жаңа оқу жылы ата-аналар мен оқушылар үшін бағалау жүйесінің өзгеруімен және мектеп бағдарламасына жасанды интеллект тақырыптарының енгізілуімен басталады.
Ал азаматтардың басқа бөлігі үшін маңызды күндер — 7 қыркүйек, яғни зейнетақы жинақтарын басқарудың жаңа мүмкіндігі іске қосылатын уақыт, 15 қыркүйек, декларация тапсырудың соңғы мерзімі және ауылдағы тұрғын үйге өтініш 1-7 қыркүйек аралығында қабылданады.
Сондықтан, қазақстандықтарға жаңа талаптарды алдын ала тексеріп, белгіленген мерзімді өткізіп алмауы керек.
