«Әділет» партиясы фракциясының мүшесі Константин Авершин Премьер-министрдің орынбасары Серік Жұманғаринге депутаттық сауал жолдап, жаңа салық ережелері шағын және орта бизнеске қалай әсер еткенін нақты анықтауды ұсынды, деп хабарлайды buginmedia.kz.
Депутат салық өзгерістерінен кейін қанша кәсіпкер жабылғанын анықтауды сұрады
Депутаттың айтуынша, салық реформасының мақсаты – экономиканың тұрақты өсуіне жағдай жасау. Алайда, кәсіпкерлермен кездесулерде жаңа салық талаптарына байланысты көптеген мәселе көтерілген.
Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2026 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанда 2 млн 175 мыңнан астам жұмыс істеп тұрған ШОБ субъектісі болған. Ал 1 шілдеде олардың саны 1 млн 974 мыңға түскен.
Яғни, алты айдың ішінде статистика бойынша жұмыс істеп тұрған ШОБ саны 200 мыңнан астамға азайған. Алматыда ғана 41 мыңнан астам субъектінің саны кеміген.
Статистика бюросы бұл өзгерісті жеке кәсіпкерлердің 2026 жылдың басынан бастап өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнайы салық режиміне ауысуымен түсіндірді.
Алайда, депутат салық органдарының басқа көрсеткіштерін келтірді. Оның айтуынша, 2026 жылдың алғашқы үш айында 207 912 жеке кәсіпкер қызметін тоқтатқан.
Салыстыру үшін, 2025 жылдың алғашқы үш айында 82 874, ал 2024 жылдың осы кезеңінде 125 093 жеке кәсіпкер жұмысын тоқтатқан.
Константин Авершин бұл көрсеткішті тек салық режимінің өзгеруімен түсіндіру жеткіліксіз екенін айтты.
«Бұл жерде нақты кәсіпорындар, жұмыс орындары, азаматтардың табысы және өңірлер экономикасының тұрақтылығы туралы сөз болып отыр. Сондықтан бизнестің жаңа жағдайға бейімделіп жатқанын ғана айтпай, салық реформасының нақты әсерін бағалау қажет», – деді депутат.
Депутат нені анықтауды сұрады?
Константин Авершин Үкіметтен 2026 жылы қызметін тоқтатқан кәсіпкерлер туралы нақты мәлімет беруді сұрады.
Атап айтқанда, қанша кәсіпкер:
бизнесін шынымен жапқанын;
өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнайы салық режиміне өткенін;
жаңа салық ережелері енгізілгенге дейін-ақ жұмыс істемей тұрғанын;
жаңа салық жағдайында жұмысын жалғастыра алмай, қызметін тоқтатқанын;
жаңадан тіркелгенін анықтау қажет.
Бұл мәліметтерді депутат 2024 және 2025 жылдармен салыстырып, әр өңір және әр сала бойынша көрсетуді ұсынды.
Сонымен бірге, жаңа салық ережелерінің бизнеске нақты әсерін анықтау үшін жұмыс орындарының саны, кәсіпкерлердің айналымы, салық түсімдері, жаңадан ашылған және жабылған кәсіпорындар саны зерттелуі керек.
Депутат кәсіпкерлердің салық өзгерістерінен кейін көлеңкелі экономикаға кету жағдайларын да анықтауды ұсынды.
Егер зерттеу жаңа салық талаптарының бизнеске кері әсерін көрсетсе, депутат салық заңнамасына өзгеріс енгізуді және оны қолдану тәртібін қайта қарауды ұсынды.
Әр ұсыныс бойынша нақты қандай шара қабылданатыны, оған қай мемлекеттік орган жауап беретіні және қашан іске асатыны көрсетілуі тиіс.
«Салық реформасының нәтижесі статистиканы жай ғана жақсарту немесе кәсіпкерлерді бір салық режимінен екіншісіне ауыстыру болмауы керек. Негізгі мақсат – жұмыс істеп тұрған бизнесті, жұмыс орындарын, кәсіпкерлік бастаманы және тұрақты салық базасын сақтау», – деді Константин Авершин.
Депутат Үкіметтен осы мәселелер бойынша толық ақпарат беруді сұрады.
